Địa chỉ : Số 118 - Tổ 9 K3 - Thị trấn cầu Diễn - Từ Liêm - Hà Nội. Tel: 04 2245 0069 - Fax : 043 763 2942 - Hotline: 0982 530 567
  • abc
  • abc
  • abc
  • abc
  • abc

Tìm kiếm

Ngôn ngữ: Vietnam English

Hỗ trợ trực tuyến

Quảng cáo

Kiến thức

TT số 21/2013/TT-BNN PTNT Ban hanh DM  thuốc BVTV 2013

TT số 21/2013/TT-BNN PTNT Ban hanh DM thuốc BVTV 2013

Thông tư Số 21 /2013/TT-BNNPTNT ngày 17 thang 4 năm 2013 Ban hành Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng, hạn chế sử dụng, cấm sử dụng và Danh mục bổ sung giống cây trồng được phép sản xuất, kinh doanh ở Việt Nam

xc

Định mức đơn giá phòng trừ mối năm 2012

Định mức đơn giá phòng trừ mối năm 2012

Tập định mức đơn giá phòng trừ mối trong công trình xây dựng và xử lý côn trùng gây hại ban hành kèm theo Quyết định số: 20QĐ/TWH ngày 26 tháng 06 năm 2012 của Hội KHKT Lâm nghiệp Việt Nam.

xc

Danh mục thuốc BTVT 2012( Mối và bảo quản lâm sản)

Danh mục thuốc BTVT 2012( Mối và bảo quản lâm sản)

Danh mục thuốc BTVT 2012( Mối và bảo quản lâm sản) được phép sử dụng, hạn chế tại VIệt Nam năm 2012

xc

Danh mục thuốc bảo vệ thực vật 2012

Danh mục thuốc bảo vệ thực vật 2012

Danh mục thuốc BVTV 2012 được phép sử dụng, hạn chế sử dụng, và cấm sử dụng tại Việt Nam năm 2012 ban hành kèm theo thông tư 10/2012/TT-BNNPTNT ngày 22/2/2012.

xc

Các loại côn trùng

  • cc9
  • ct9
  • ct6
  • ct 5a
  • ct4
  • Ct1
  • k9a
  • k9
  • k8
  • k7
  • k6
  • k5
  • k4
  • k3
  • k2
  • k1
  • nhen
  • bongua
  • bongua
  • kien7
  • kien5
  • dao xuan
  • kien
  • Moilinh1
  • Acromyrmex1
  • kien cat la 1
  • la suong
  • top 5
  • kien cat la
  • ctn 3t bo 12
  • ctn 3t bo2
  • ctn 3t bo 1
  • ctn 3t bo 8
  • ctn 3t BO4
  • ctn2tranh 8
  • ctnew1
  • moitho
  • moichua1
  • moi tho
  • ong bap cay
  • Bo 11
  • CONTRUNGLA
  • K.inchanus
  • hoa va ong
  • contrungla
  • Batterfly
  • Chuon1
  • 1-4
  • ct3
  • chuon chuon trang nau
  • chuon chuon ot
  • Chuon chuon
  • Termite
  • ong1
  • KIENLA
  • kien nam trong nam nho

Côn trùng hại lâm sản - Hà hại gỗ (Teredinidae )

Hà hại lâm sản là loài động vật thân mềm sống trong nước biển và cả trong nước lợ, chúng xâm nhập vào tre, gỗ và đào hang ngoằn ngoèo trong gỗ làm mất một phần hoặc mất hoàn toàn ứng lực cơ học và làm mất giá trị và giá trị sử dụng của tre, gỗ.

 

 Vị trí phân loại và hình thái của hà

Hà mà chúng ta đề cập đến thuộc ngành thân mềm Mollusca, lớp biện mang Lamellibranchia hay còn gọi là Lớp hai mảnh vỏ Bivalvia, Bộ Eulamellibranchia, Bộ phụ ít răng Adapedonta, Họ hà hại gỗ Teredinidae.

       

 

Họ hà hại gỗ Teredinidae được chia ra làm hai phân họ, trong đó phân Họ Teredinae sống trong nước biển và hại gỗ nghiêm trọng. Phân họ này bao gồm những loài thân mềm, xâm nhập vào gỗ, đào những đường hang chằng chịt trong gỗ. Cho đến nay trên thế giới đã phát hiện được trên 160 loài, 8 giống và phân bố khắp thế giới, số lượng loài giảm dần từ xích đạo đến vùng ôn đới. ở nước ta đã phát hiện được ở vùng biển Quảng Ninh, Hải Phòng có 20 loài thuộc 2 giống trong đó có 2 loài phá hại gỗ nghiêm trọng là Teredo manni và Bankia saullii thường có tên gọi là hà bún hay hà suốt.

Về mặt hình thái hà biển trưởng thành mềm như bún, có màu trắng và dài tới 1 -1,2 mét, đường kính của thân hà biển đạt tới 1 cm. Theo tài liệu của Lê Văn Lâm (1985) đã phát hiện một con hà bún đục vào mẫu gỗ thí nghiệm được thả ở vùng biển Hải Phòng có chiều dài trên 60 cm và đường kính ở thân 0,7 cm.

Bộ phận đầu của hà (hà hại gỗ) gần như tròn, có hai mảnh cong nhô lên và được cấu tạo bằng chất vôi cứng bao bọc, mặt nhám để khoét gỗ, giữa 2 mảnh vôi cong là miệng tròn và phẳng. Ở phía đuôi hà có hai ống và hai ống này có thể thò ra thụt vào. Ống to ở phía ngoài loe ra, ống bé ở phía ngoài bé lại, ống to hút nước và các sinh vật có trong nước, ống nhỏ thải phân ra ngoài, nên người ta còn gọi hai ống này là hai ống xi phông, ở bên ngoài hai ống xi phông có hai áo giáp bằng chất vôi dạng múi dao.

Đặc tính sinh học của hà hại gỗ

Theo Grave năm 1928, một năm hà hại gỗ sinh sản 3 đến 4 lứa, mỗi lứa từ 5 vạn đến 1 triệu trứng, trứng hà hại gỗ trôi nổi trong nước biển rồi nở ra ấu trùng nhỏ li ti bơi lội trong nước nhờ có tiêm mao, ấu trùng của hà có tính hướng dương, thời gian sống của hà từ 10 tháng đến 1 năm.

Để xâm nhập vào gỗ, thoạt tiên ấu trùng của hà bám vào mặt ngoài của gỗ, chúng khoét lỗ chui vào trong gỗ và chính lỗ chui vào ban đầu ấy là điểm liên hệ giữa hà với môi trường nước biển bên ngoài, trong suốt thời kỳ hà sống trong gỗ, sự trao đổi này do 2 ống xi phông đảm nhiệm.

Trong quá trình sinh trưởng và phát triển hà hại gỗ luôn luôn tiết ra một chất dịch làm mềm gỗ, chất dịch có chất vôi khi khô kết lại xung quanh hang đục của hà có màu trắng chính lớp vôi này bảo vệ cho hà an toàn không bị xâm hại của nước biển. Trong quá trình sinh trưởng và phát triển, đầu hà gặm gỗ đến đâu thì thân càng dài ra đến đó. Mỗi cá thể hà đục một hang riêng biệt trong gỗ, nhưng những hang đục của cá thể này không xuyên qua hang gỗ kia, khi nào gỗ không còn nữa thì hà cũng hết thức ăn mà chết.

Về mặt sinh thái: Theo tài liệu của Viện nghiên cứu biển năm 1970, đối với loài hà bún ở vùng biển Hải Phòng - Đồ Sơn thì nhiệt độ thích hợp với hà là 20-32o C, độ mặn là 0,7-3,3%, độ pH là 8,1- 8,35. Với điều kiện sinh thái này là thích hợp với đời sống của hà. Hà thường sinh sản vào cuối tháng 6 đến cuối tháng 10 hàng năm. Hà không ưa nước bùn bẩn, cho nên đối với những cọc gỗ chôn cố định thì hà thường xâm nhập phá hại phần gỗ cách lớp bùn khoảng 1mét và phần giao động của nước thuỷ triều lên xuống.

Tác hại của hà đối với gỗ

Khi gỗ được ngâm trong điều kiện biển có độ mặn từ 0,7 - 3,3% trong điều kiện nhiệt độ và độ pH thích hợp thì hà sẽ xâm nhập và phá hại gỗ như thuyền, bè đi biển, cọc tàu biển ở các bến cảng... Một ví dụ cho thấy rằng cầu tàu Bến thuỷ - Nghệ An làm bằng gỗ thiết mộc từ năm 1954 đến năm 1956 bị hỏng 70%. Cầu tàu Cửa Hội cũng ở Nghệ An làm bằng gỗ như phi lao từ năm 1954 đến năm 1957 thì hỏng hoàn toàn không còn sử dụng được nữa.

Không phải đến ngày nay người ta mới biết đến sự nguy hại của hà đối với tàu thuyền đi biển cũng như những vật liệu bằng gỗ được dùng trong nước biển mà cách đây trên 2000 năm nhà bác học người La Mã tên là Pline đã giới thiệu sự phá hại của hà đối với gỗ được dùng trong nước biển trong toàn tập vạn vật học của ông. Tuy vậy, đến thế kỷ 18 những nghiên cứu về hà mới được chú ý nhiều hơn.

Phòng trừ hà hại gỗ

Ở nước ta, từ những năm 1960 đã chú ý nghiên cứu đến loài nhuyễn thể này, những kết quả nghiên cứu về lĩnh vực này đã được công bố thì còn rất khiêm tốn. Để hiểu một cách khái quát về phương pháp phòng trừ hà hại gỗ có thể chia làm 2 phương pháp như sau:

 Phòng trừ hà theo phương pháp truyền thống (dân gian)

Ở vùng bờ biển vịnh Bắc bộ, ngư dân có kinh nghiệm chống hà bằng cách sau một thời gian đi biển định kỳ kéo thuyền lên bờ đốt để giết hà (kinh nghiệm này được đúc rút từ nhiều năm, tuỳ thuộc vào mùa vụ, hoạt động của hà ở từng vùng, tuỳ thuộc vào loại gỗ đóng thuyền... có thể là 3- 4 tháng hoặc lâu hơn ngư dân lại kéo thuyền lên đốt). Thuyền đã kéo lên bờ được kê lên cao cách mặt đất 30-40 cm rồi dùng cây thanh hao, lá thông hoặc lá phi lao, cỏ khô để đốt, rất ít khi dùng củi, vì dùng các nhiên liệu như lá thông để đốt thì ván thuyền được nóng đều, không bị cháy gỗ làm cho hà bên trong bị nóng mà chết đặc biệt là phần đuôi của hà có mang hai ống xi- phông gần bề mặt gỗ nhất sẽ bị tổn thương đầu tiên và khó phục hồi khi gặp ngọn lửa cao đến 80-90oC hay cao hơn. Đốt lửa thui thuyền như vậy làm cho nước trong gỗ thoát ra ngoài, gỗ nhẹ hơn, độ ẩm gỗ giảm, thuyền sẽ lướt sóng nhanh hơn sau khi thuyền hạ thuỷ.

Tuy vậy, phương pháp chống hà truyền thống này cũng có những nhược điểm nhất định mà không khắc phục được là: Sau khi thuyền được thui đốt làm cho phần lớn những con hà có trong gỗ bị chết, nhưng thuyền sau khi hạ thuỷ và sử dụng thì ấu trùng hà trong nước biển lại bám vào bề mặt gỗ ván của thuyền và một chu kỳ xâm nhập, phá hại mới của hà lại bắt đầu.

Chọn các loại gỗ ít bị hà phá hại khi dùng trong nước biển cũng là một biện pháp chống hà tích cực, những loại gỗ ít bị hà phá hại như gỗ Tếch, gỗ Bàng lăng... . Những loại gỗ ít bị hà phá hại thì ngày càng hiếm, và chủng loại ít. Muốn phòng chống hà hiệu quả hơn người ta thường ngâm tẩm các chế phẩm hoá học vào gỗ để ngăn ngừa hà phá hại.

Phòng chống hà bằng hoá chất

Mục đích của phương pháp này là tạo một lớp hoá chất liên tục ở trong gỗ có đủ chiều sâu và lượng hoá chất chống hà để ngăn ngừa không cho hà xuyên qua lớp hoá chất này vào trong phá hại gỗ.

Kết quả nghiên cứu phòng chống hà bằng hoá chất cho đến nay còn rất khiêm tốn. ở nước ta, vào những năm 1960 - 1964, đã có một vài công trình bước đầu nghiên cứu tẩm gỗ bằng sunphat đồng và creosote. Kết quả thuyền tẩm creosote có thời gian sử dụng kéo dài được 7 năm. Tuy nhiên, do nhược điểm là ô nhiễm môi trường và màu sắc tối nên hiện nay kết quả không được áp dụng trong thực tế.

Các tài liệu trong nước cũng như trên thế giới cho thấy rằng các loại chế phẩm bảo quản lâm sản có thành phần gốc đồng (Cu++) có khả năng ngăn ngừa hà có hiệu quả hơn cả. Lê Văn Lâm (1985), đã bước đầu nghiên cứu hiệu lực phòng chống hà của các loại chế phẩm XM5A, XM5B, LN3 với nồng độ sử dụng 5%, 10% và CuSO4 +NaOH nồng độ 10% và 15%. Kết quả nghiên cứu cho biết các loại chế phẩm trên đều có hiệu lực phòng chống hà rất tốt, có thể kéo dài tuổi thọ sử dụng của gỗ tẩm lên từ 5 đến 6 lần so với gỗ đối chứng không tẩm thuốc. Các chế phẩm XM5A, XM5B, LN3 sau khi tẩm vào gỗ đã được xác định không làm ảnh hưởng tới thực phẩm trực tiếp chứa trong khoang tàu. Cho đến nay, các chế phẩm bảo quản lâm sản được Cục bảo vệ thực vật quản lý, chế phẩm bảo quản dùng để tẩm tre, gỗ đóng tàu thuyền đi biển được đăng ký với tên thương mại là CHG và loại chế phẩm dạng cao dùng để quét bên ngoài tàu thuyền có tên thương mại là M1.


Hà bún gây hại gỗ tàu thuyền (ảnh: Lê Văn Lâm)