Địa chỉ : Số 118 - Tổ 9 K3 - Thị trấn cầu Diễn - Từ Liêm - Hà Nội. Tel: 04 2245 0069 - Fax : 043 763 2942 - Hotline: 0982 530 567
  • abc
  • abc
  • abc
  • abc
  • abc

Tìm kiếm

Ngôn ngữ: Vietnam English

Hỗ trợ trực tuyến

Quảng cáo

Kiến thức

TT số 21/2013/TT-BNN PTNT Ban hanh DM  thuốc BVTV 2013

TT số 21/2013/TT-BNN PTNT Ban hanh DM thuốc BVTV 2013

Thông tư Số 21 /2013/TT-BNNPTNT ngày 17 thang 4 năm 2013 Ban hành Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng, hạn chế sử dụng, cấm sử dụng và Danh mục bổ sung giống cây trồng được phép sản xuất, kinh doanh ở Việt Nam

xc

Định mức đơn giá phòng trừ mối năm 2012

Định mức đơn giá phòng trừ mối năm 2012

Tập định mức đơn giá phòng trừ mối trong công trình xây dựng và xử lý côn trùng gây hại ban hành kèm theo Quyết định số: 20QĐ/TWH ngày 26 tháng 06 năm 2012 của Hội KHKT Lâm nghiệp Việt Nam.

xc

Danh mục thuốc BTVT 2012( Mối và bảo quản lâm sản)

Danh mục thuốc BTVT 2012( Mối và bảo quản lâm sản)

Danh mục thuốc BTVT 2012( Mối và bảo quản lâm sản) được phép sử dụng, hạn chế tại VIệt Nam năm 2012

xc

Danh mục thuốc bảo vệ thực vật 2012

Danh mục thuốc bảo vệ thực vật 2012

Danh mục thuốc BVTV 2012 được phép sử dụng, hạn chế sử dụng, và cấm sử dụng tại Việt Nam năm 2012 ban hành kèm theo thông tư 10/2012/TT-BNNPTNT ngày 22/2/2012.

xc

Các loại côn trùng

  • cc9
  • ct9
  • ct6
  • ct 5a
  • ct4
  • Ct1
  • k9a
  • k9
  • k8
  • k7
  • k6
  • k5
  • k4
  • k3
  • k2
  • k1
  • nhen
  • bongua
  • bongua
  • kien7
  • kien5
  • dao xuan
  • kien
  • Moilinh1
  • Acromyrmex1
  • kien cat la 1
  • la suong
  • top 5
  • kien cat la
  • ctn 3t bo 12
  • ctn 3t bo2
  • ctn 3t bo 1
  • ctn 3t bo 8
  • ctn 3t BO4
  • ctn2tranh 8
  • ctnew1
  • moitho
  • moichua1
  • moi tho
  • ong bap cay
  • Bo 11
  • CONTRUNGLA
  • K.inchanus
  • hoa va ong
  • contrungla
  • Batterfly
  • Chuon1
  • 1-4
  • ct3
  • chuon chuon trang nau
  • chuon chuon ot
  • Chuon chuon
  • Termite
  • ong1
  • KIENLA
  • kien nam trong nam nho

Tìm hiểu về bọ xít( Hemiptera)và thông tin về bệnh Chagas.

Hiện nay trên hầu hết các phương tiên thông tin báo chí đề cập nhiều đến việc phát hiện loại bọ xít hút máu người ( đã xuất hiện từ bắc vào nam ) Nhiều người dân hoang mang và lo lắng vì cho rằng loài bọ xít này có thể là vector truyền bệnh Chagas , một loại bệnh phổ biến ở Châu Mỹ La tinh.

 

 Đối với các côn trùng hút/đốt máu người có loài có vai trò về y học, nhưng cũng có loài không nguy hại gì; hoặc là vector truyền bệnh tùy thuộc vào nhiều điều kiến sinh thái học khác nhau. Thực tế cho thấy rằng muỗi Anopheles cũng là loài côn trùng đốt máu người, nhưng chỉ có một số loài là vector truyền bệnh. Thông tin này mong muốn truyền tải thêm  về đặc tính sinh hoc của loài bọ xít (Hemiptera) và những thông tin về bệnh Chagas nhằm giúp các bạn đọc quan tâm  hiểu về loài này và cách phòng tránh khi bị bọ xít đốt. Không nên quá lo lăng khi chưa có thông tin xác nhận về sự có mặt bệnh Chagas ở Việt Nam.

Tìm hiểu đặc điểm chung của bộ cánh nửa Hemiptera.

Bộ:   Cánh nửa (Hemiptera hay còn gọi là Heteroptera) thuộc Thuộc ngành Chân khớp (Arthropoda), Lớp: Côn trùng (Insecta) Tên gọi là  "Hemiptera" xuất phát  từ tiếng Hy Lạp : Hemi ("một nửa") và pteron ("cánh"), bao gồm các loài bọ xít( có khoảng  23.000 loài trên thế giới )

 Đặc điểm :  Kích thước cơ thể trung bình. Râu đầu hình sợi chỉ có 5 đốt hoặc ít hơn. Có 2 mắt đơn hoặc không có. Miệng chích hút hơi dài. Vòi có phân đốt và mọc ra từ phần trước của đầu. Có 2 đôi cánh, cánh trước gần 2/3 chiều dài kitin hoá cứng, phần ngoài còn lại là dạng màng ngắn hơn cánh trước. Khi không bay cánh đặt lên lưng, phía cuối hai cánh trước trồng lên nhau. Bàn chân có 2-3 đốt. Có nhiều loại thuộc bộ này có tuyến hôi. Thuộc nhóm biến thái dần dần  Phần lớn các loài sống trên cạn,  dùng vòi chích hút nhựa cây, một số loài hút máu động vật và các côn trùng khác. Một số là vật trung gian truyền bệnh cho cây. Có nhiều loài sống dưới nước ngọt.

 Quá trình sinh trưởng phát dục của côn trùng bộ này trải qua ba giai đoạn: sâu non – trưởng thành – trứng. Giai đoạn sâu non có sự thay đổi màu sắc rất rõ rệt, khác hẳn với giai đoạn trưởng thành. Trứng của chúng có nhiều hình dạng và màu sắc, trên mặt trưng thường có lông hình kim hoặc có nắp trứng. Nhiều loài đẻ trứng thành từng ổ.

Các côn trùng bộ cánh nửa có liên quan đến y học thuộc 2 họ là:
- Họ Bọ xít bắt mồi(Reduviidae) – Triatomine bugs.
- Họ Rệp giường (Cimicidae)

Họ  Bọ xít bắt mồi   (Reduviidae)

Triatominae , một phân họ của Reduviidae ,  Tìm thấy và phổ biến rộng rãi ở châu Mỹ, một số xuất hiện tại châu Á , châu Phi và Australia.  .tất cả các loài triatomine được tiềm năng vector của bệnh Chagas ký sinh trùng Trypanosoma cruzi ,  bệnh xuất hiện chủ yếu từ miền nam Hoa Kỳ tới miền nam Argentina ,  nhưng chỉ những loài (như Triatoma infestans và prolixus Rhodnius ) được thích nghi để sống với con người được coi là vectơ quan trọng

 Các vectơ quan trọng nhất

 Triatominae có khả năng truyền ký sinh trùng T. cruzi cho con người,   trong 139 loài thì có  5 loại sau là vectơ của bệnh Chagas epidemiologically quan trọng nhất.

Triatoma infestans

Rhodnius prolixus

Triatoma dimidiata

Triatoma brasiliensis

Panstrongylus megistus

 

Kích thước cơ thể trung bình hoặc lớn, dài từ 1 – 4 cm. Vòi rất khỏe có 3 đốt. Phần gốc vòi cong không dính sát đầu. Mặt bụng của ngực trước có rãnh lõm để nạp vòi. Đa số loài có mắt đơn (có loài không có). Râu đầu có 4 đốt hoặc trên 4 đốt. Bàn chân thường có 3 đốt.

Côn trùng trong họ này phần nhiều là côn trùng có ích, chuyên săn bắt côn trùng khác để ăn, song cũng có một số loài có hại đối với người: cắn rất đau và bọ xít này là véc tơ của Trypanosoma cruzi truyền bệnh Chaga ở Châu Mỹ La tinh.

 Pgeniculatus2.jpg

Bọ xít truyền bệnh Chagas ở châu Mỹ La-tinh

Bệnh Chagas (còn gọi là bệnh ngủ) là bệnh do ký sinh trùng đơn bào Trypanosoma cruzi gây nên. ở châu Phi (lây từ ruồi tsé-tsé) và bệnh Chagas ở khu vực châu Mỹ La-tinh (lây từ bọ xít hút máu). Bệnh Chagas được nhà khoa học người Brazil Carlos Chagas phát hiện vào năm 1909.

Theo thông báo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có khoảng 10 triệu người trên thế giới mắc bệnh này. Bệnh Chagas chủ yếu do giống bọ xít Triatoma hút máu và truyền bệnh. Bệnh được lây truyền từ động vật gặm nhấm, động vật ăn thịt sang người. Theo Viện Pasteur Paris, một số loài bọ xít hút máu (như Rhodnius, Triatoma, Panstrongylus) vốn bị nhiễm T.cruzi (do chích vào vật chủ đã nhiễm bệnh) khi hút máu người hay động vật sẽ thải ra phân có chứa T.cruzi. Ký sinh trùng xâm nhập vào cơ thể người qua các vết đốt hoặc vết xước do ngứa gãi tại chỗ do bọ xít đốt. Bệnh Chagas có 2 giai đoạn là cấp tính và mạn tính. Đối với giai đoạn cấp tính, bệnh Chagas có thời gian ủ bệnh từ 1-2 tuần từ khi bị bọ xít đốt và kéo dài khoảng 2 tháng. Khi bị bọ xít đốt, ký sinh trùng sẽ xâm nhập qua da, tại chỗ bị ký sinh trùng xâm nhập sẽ xuất hiện cục cứng đỏ sẫm và hồng ban kèm theo sưng đau. Nếu ký sinh trùng xâm nhập qua niêm mạc mắt, có dấu hiệu Romana (một dấu hiệu kinh điển của bệnh Chagas cấp), người bệnh sẽ bị phù nề một bên mí mắt và quanh hốc mắt, dấu hiệu này có thể tồn tại khoảng 2 tháng. Người bị ký sinh trùng xâm nhập sẽ thấy mệt mỏi, buồn ngủ và sốt cao. Đối với giai đoạn mạn tính, bệnh có thể kéo dài nhiều năm. Biểu hiện lâm sàng thường gặp ở tim, não, thực quản và phổi. Theo đó, thực quản thường bị giãn to, đau; bệnh nhân cảm thấy đau ngực, khó nuốt và nôn. Hay gặp khó thở khi hít vào, đặc biệt là trong khi ngủ.

Trên thế giới đã có nhiều trường hợp tử vong do nguyên nhân từ bệnh Chagas vì ở giai đoạn mạn tính bệnh nhân dễ bị loạn nhịp tim và viêm cơ tim.

Trypanosoma cruzi là một sinh vật đơn bào của lớp Kinetoplastid, gia đìnhTrypanosomatidae, đặc trưng bởi sự hiện diện của một đơn tiên mao và một ty thể, trong đó của bộ gen được sắp xếp trong một mạng lưới phức tạp và nhỏ gọn gọi là kinetoplast.Đó là một ký sinh trùng nội bào liên quan đến chu kỳ sống vật có xương sống  không xương sống. 

 

 

Chu kỳ của ký sinh trùng nội bào Trypanosoma cruzi

Giai đoạn đầu

              1. chu kỳ bắt đầu . Khi bọ xít bị nhiễm  T.cruzi  trích vào vật chủ  Thông qua các vết thương  hoặc qua màng nhầy. Khi nhập một tế bào của con người, trở thành amastigotes (2).

 Đây là giai đoạn sinh sản. Sau khi sinh sản, một số lượng lớn amastigotes thấy trong các tế bào bị nhiễm, tạo thành nang giả tuỵ (3). amastigote được chuyển đổi trở lại thành trypomastigotes và phá vỡ tế bào. Các trypomastigotes lây nhiễm tế bào khác một lần nữa lặp lại chu kỳ  (4).

Các giai đoạn côn trùng. Khi côn trùng cắn bị nhiễm T.cruzi  một số trypomastigotes vượt qua nó qua máu (5). Trong ruột của côn trùng, được chuyển đổi thành epimastigotes (6), trong đó chiếm một sinh sản giai đoạn thứ hai (7). Qua đường phân, các epimastigotes thông qua để trực tràng.  trở thành metacyclic (8) và được thải qua phân. Các phân có thể lây nhiễm  sang một cơ thể mới và khi đó (1), lặp đi lặp lại chu kỳ.

Chagas - Căn bệnh này là một mối họa cho sức khỏe cộng đồng ở khu vực Trung-Nam Mỹ. Tổ chức Y tế thế giới cho biết, trong số 360 triệu người sống ở những “điểm nóng” của bệnh Chagas, khoảng 90 triệu người có nguy cơ mắc bệnh và gần 10 triệu người đã nhiễm bệnh. Hằng năm có từ 30.000-50.000 người chết vì bệnh Chagas. Riêng ở châu Âu thì Tây Ban Nha, vốn có nhiều dân nhập cư Mỹ La-tinh, là nước có nhiều người nhiễm bệnh nhất với từ 2.000-3.000 ca mỗi năm. Hiện nay, ngoài biện pháp phun thuốc diệt côn trùng để diệt trừ vật trung gian gây bệnh, vẫn chưa có thuốc chủng ngừa và phương pháp điều trị căn bệnh nguy hiểm này.

 

 

 

 

Trypanosoma cruzi

 Thông tin về bọ xít hút máu người ở Việt Nam và một số biện pháp phòng chống

Như vậy, bọ xít có khả năng truyền bệnh và hút máu người đã xảy ra tên thế giới nhưng ít xuất hiện ở Việt Nam;

Trước khi có văn bản của Bộ Y tế, một sô biện pháp phòng chống tại cộng đồng các vùng có bọ xít hút máu người, nên kiểm tra lại tất cả đồ đạc để truy tìm chúng vào ban đêm bằng phương pháp thủ công. Tắt hết điện, dùng đèn pin soi vào các khe hở bàn ghế, nan gường... phát hiện thì dùng kẹp hoặc dùi sắt giết chết nó.

Các nước trên thế giới họ diệt bằng cách phun hóa chất nồng độ cao, khuyến cáo chúng ta chưa nên dùng hóa chất vì nó sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của mọi người và trong trường hợp này sử dụng biện pháp thủ công như trên là rất hiệu quả.

Theo một số nhà côn trùng học Việt Nam: Để diệt loại bọ xít hút máu người này, ngoài việc giết chúng bằng phương pháp thủ công, có thể dùng các hóa chất dùng trong y tế, như Permethrin 50EC, Fendona 10SC, ICON 10 WP (nhóm có nguồn gốc từ thực vật - pyrethroid), liều 30mg nguyên chất /m2 phun trong và xung quanh nhà giống như phun diệt muỗi.

Vietmyiat biên dich & tổng hợp  theo nguồn : của es.wikipedia.org; sciencemag.org;.sciencedaily;

www.impe-qn.org.vn (TS. Triệu Nguyên Trung & Ths. Nguyễn Xuân Quang ) 

 

 

Xem thêm: Tìm hiểu về bệnh Chagas